{"id":1706,"date":"2024-10-02T13:00:25","date_gmt":"2024-10-02T11:00:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hetlbe.nl\/?page_id=1706"},"modified":"2024-10-30T19:48:39","modified_gmt":"2024-10-30T17:48:39","slug":"programma-najaar-2024-grenzeloos","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.hetlbe.nl\/?page_id=1706","title":{"rendered":"Programma najaar 2024\u00a0 \u2018Grenzeloos\u2019"},"content":{"rendered":"
\n

Lokhorstkerk Leiden<\/strong>, zondag 17 november om 15:00 uur
Kerk van Rozendaal <\/strong>(Gld), zondag 24 november om 15:00 uur<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Johann Sebastiaan Bach<\/strong>: uit Die Kunst der Fuge
Fuga I
Fuga III
Fuga IX<\/p>\n\n\n\n

Matthew Locke<\/strong>: Suite nr 3 in F gr.t. uit Consort of Four Parts
Fantazia
Courante
Ayre
Sarabande<\/p>\n\n\n\n

Pieter Hellendaal<\/strong>: Concerto grosso opus 3 nr 4 in Es gr.t.
Grave sostenuto
Alla breve
Affetuoso
Presto
Pastorale<\/p>\n\n\n\n

Samuel Scheidt<\/strong>: Pavane \/ Paduana dolorosa SSWV.42 (1621)<\/p>\n\n\n\n

Carlo Farina<\/strong>: Capriccio Stravagante \u00e0 4 (1627)<\/p>\n\n\n\n

Francesco Geminiani<\/strong>: Concerto grosso nr 12 in d-minor H.143 \u2018La Follia\u2019
Adagio en 23 variaties<\/p>\n\n\n\n

Artistieke leiding: Han Tol<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dit project is mede mogelijk door de financi\u00eble bijdrage van: Stichting Gilles Hondius Foundation, het Cultuurfonds en het Catrien Venverloo Fonds<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Dit najaar steekt het LBE tal van grenzen over. We zetten onze vernieuwende \u2018oversteek\u2019 naar een nieuwe muzikale fase in het meer dan 36-jarige bestaan van het LBE. We zijn een hernieuwde samenwerking aangegaan met Han Tol als artistiek leider. Zijn inspirerende repetities resulteren in de concerten die we in Leiden en Rozendaal (Gld) ten gehore brengen. We steken daarbij niet alleen de provinciegrenzen over, ook muzikaal gaan we met u op reis aan de hand van de muziekstukken.<\/p>\n\n\n\n

Johann Sebastiaan Bach<\/strong>\u00a0(1685-1750) behoeft nauwelijks enige introductie, maar wellicht wel bij diens baanbrekende werk \u2018die Kunst der Fuge\u2019. Het is een compositiecyclus op basis van een eenvoudig grondthema in de eerste fuga, waarop hij \u2018grensverleggende\u2019 variaties componeert. Aldus biedt hij een staalkaart aan mogelijkheden van het contrapunt. Bach heeft elke stem \u2013 de fuga\u2019s, dubbelfuga\u2019s, spiegelfuga\u2019s enzovoorts zijn alle hooguit vierstemmig \u2013 afzonderlijk, in partituurvorm, genoteerd. Gustav Leonhardt heeft (in een publicatie in 1952) krachtig betoogd dat het eigenlijk voor clavecimbel is \u00a0geschreven. Maar het kan ook heel goed met meerdere instrumenten in ensemblevorm worden uitgevoerd.
De Fuga\u2019s I en III zijn zgn. enkelvoudige fuga\u2019s, waarbij het hoofdthema wordt ge\u00efntroduceerd in reguliere (rectus) of omgekeerde (inversus) vorm. De eerste fuga verklankt het thema in de originele vorm, voortbouwend met kleine ritmische wijzigingen en syncopen. In de derde fuga wordt het thema gespiegeld. <\/em>In Fuga IX klinken meerdere thema\u2019s, gebaseerd op het hoofdthema. Het spel wordt complexer.\u00a0Nieuwe thema\u2019s worden gecombineerd in grondvormen gespiegeld, het hoofdthema verschijnt gespiegeld en in ritmisch gevarieerde versies. De negende fuga eindigt met een dubbelfuga, in een compacte vorm en met snelle loopjes in de tegenstemmen.<\/p>\n\n\n\n

De Engelsman Matthew Locke<\/strong> (1621-1677) begon zijn muzikale carri\u00e8re als koorjongen in de kathedraal van Exeter, waar hij ook tot organist werd opgeleid. Zijn leermeester was Edward Gibbons, broer van Orlando Gibbons. Hij componeerde de allereerste Engelse opera’s en oefende grote invloed op Purcell uit. Op 18-jarige leeftijd reisde hij in het kielzog van kroonprins Charles II naar de Nederlanden, waar hij waarschijnlijk ook tot het katholicisme is bekeerd. Hij nam er kennis van de rijke muziekliteratuur en verwerkte veel ervan in zijn (sacrale \u00e9n profane) composities. Zo schreef hij als favoriet van de latere koning Charles II ten behoeve van diens hof veel dansstukken. Hoewel in de 18e<\/sup> en 19e<\/sup> eeuw als ouderwets versleten (en bijna vergeten), wordt tegenwoordig het belang van Locke voor de Engelse barokmuziek alom onderkend.<\/p>\n\n\n\n

In omgekeerde richting stak Pieter Hellendaal<\/strong> (1721-1799) grenzen over. Hij reisde al jong naar Itali\u00eb, waar hij studeerde bij Giuseppe Tartini en verbleef uiteindelijk meer dan 48 jaar (tot aan zijn dood) in Engeland. Zijn laatbarokke idioom is verwant aan het werk van zowel Georg Friedrich H\u00e4ndel als Carl Philipp Emmanuel Bach. In zijn vioolsonates klinkt de grilligheid van zijn belangrijkste leermeester Tartini door. Hellendaal is een van die merkwaardig ongrijpbare figuren, wiens leven, ijverig doorgebracht in een muzikaal achterland, weinig indruk heeft achtergelaten op de geschiedenis, maar wiens overgeleverde muziek, hoewel bescheiden in hoeveelheid, van verrassende kwaliteit is. Dit blijkt m.n. uit zijn magnifieke Six Grand Concertos op. 3, ongetwijfeld behorend tot de mooiste concerti grossi die in Engeland in de 18e<\/sup> eeuw werden gepubliceerd (1758), Ondanks de grote muzikale vernieuwingen die in de tweede helft van de achttiende eeuw plaatsvonden houdt Hellendaal vast aan het principe van de basso continuo. Daarbij weet hij de barokke sonate te verrijken met een persoonlijk idioom, waarin lyriek en virtuositeit hand in hand gaan.<\/p>\n\n\n\n

Samuel Scheidt<\/strong> (1587-1654) is gevormd door \u2018onze\u2019 Sweelinck tijdens zijn studie in Amsterdam (1608) en werd een van de belangrijkste representanten van de Duitse vroegbarok, tezamen met Heinrich Sch\u00fctz en Johann Hermann Schein. Zij legden de basis van de Duitse barokmuziek, waarop o.m. J.S. Bach kon voortbouwen. Scheidt schreef vele motetten, bundels met instrumentale muziek (waaronder Pavane dolorosa) en een driedelige orgelcollectie. Door het uitbreken van de Dertigjarige oorlog en het uitbreken van de pest in 1636 (waarbij hij 4 van zijn kinderen verloor) stopte hij met componeren.<\/p>\n\n\n\n

Carlo Farina<\/strong> (ca. 1600\u20131639) was in zijn tijd een van de vroegste vioolvirtuozen in Itali\u00eb en ver daarbuiten. Hij schreef enkele van de vroegste vioolsonates en introduceerde dat nieuwe Italiaanse genre in Duitsland. Hij bracht zijn eerste jaren door in Mantua en werd in 1625 concertmeester in Dresden, waar hij Heinrich Sch\u00fctz gekend zou hebben. Later verbleef hij in o.m. Bonn en Wenen. In het Capriccio Stravagante (1627) verwerkte Farina de invloed van de opkomende Italiaanse stijl en de Italiaanse muzikanten aan de hoven van Noord-Europa. Met slechts vier typen instrumenten uit de vioolfamilie (violen, altviolen en een instrument van het violoncello-type) weet Farina humoristische imitaties van dierengeluiden (zoals blaffende honden of vechtende katten) te verklanken, maar ook andere muziekinstrumenten na te bootsen, zoals trompetten, schalmeien, orgels en gitaren. M.n. de 1e vioolpartij neemt velerlei het timbre en de muzikale idiomen van andere instrumenten over. Probeert u eens te onderscheiden: de \u2018Lira\u2019 bijvoorbeeld, die niet de lira da braccio is, maar de draailier, en \u2018Il tremulant\u2019: geen tremolotechniek voor strijkers, maar een orgelzetting. Zijn overige werken omvatten polyfone dansen in de Franse stijl en briljante sonates voor viool.<\/p>\n\n\n\n

De Italiaanse violist en componist Francesco Geminiani<\/strong> (1687-1762) was actief in Londen vanaf 1714, in Parijs in 1749-1755 en uiteindelijk in Dublin. Als een van de beroemdste vioolvirtuozen van zijn tijd publiceerde hij een reeks leerboeken, waaronder de vioolschool \u201cDe kunst van het vioolspelen\u201d (1751), die fundamenteel is voor de techniek van het moderne vioolspel. Zijn compositorische productie omvat 24 vioolsonates, 24 concerti grossi en 6 cellosonates. Geminiani werd in zijn tijd gelijkgesteld aan Georg Friedrich H\u00e4ndel (1685-1759) en Arcangelo Corelli (1653-1713), wiens leerling en muzikaal erfgenaam hij zichzelf beschouwde. Er is geen direct bewijs dat Geminiani bij Corelli in Rome heeft gestudeerd. Wel kunnen we gerust zeggen dat hij een fervent discipel van hem was, niet in het minst omdat hij een fantasierijke verzameling van 6 concerto grosso-arrangementen maakte, gemodelleerd naar de Opus 5 vioolsonates van zijn held. De beroemde \u201cLa Follia\u201d-bas krijgt in deze \u2018La Follia\u2019 24 inventieve en opvallende variaties te spelen. De hoofdvioolpartij wordt gespeeld met veel fantasie en zorgt voor sprankelende texturen in enkele buitengewone variaties. De veelal contrasterende variaties zijn soms schurend, maar er is zeker geen zweem van zelfgenoegzaamheid in onze pittige vertolking.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Han Tol<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sinds 2023 is de Nederlandse blokfluitist en dirigent Han Tol \u201cprofessor emeritus\u201d van de Hochschule f\u00fcr K\u00fcnste in Bremen, waaraan hij 36 jaar verbonden is geweest. Hij doceerde tevens aan de \u201cSchola Cantorum Basiliensis\u201d te Bazel (Zwitserland), en aan de \u201cJacob\u2019s School of Music\u201d te Bloomington (Indiana, VS).<\/p>\n\n\n\n

Han Tol is verbonden aan het Balthasar Neumann Ensemble uit Freiburg, waarmee hij als solist en artistiek leider een alom geprezen cd met recent ontdekt repertoire van G.Ph. Telemann opnam. \u201dPerpetuum Mobile is the title that the Balthasar-Neumann-Ensemble has given to one of the most imaginative and satisfying Telemann discs that I have heard for a long time…recorder player Han Tol directs all with affection and an unerring sense of style.\u201d, aldus N. Anderson in \u201cEarly Music Today\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Han Tol is te beluisteren op een 40-tal cd-opnamen bij Teldec, Hyperion, Harmonia Mundi, CPO, EMI, Opus 111, Aeolus, Carus en Globe. In 2014 en 2016 soleerde hij bij het Leids Barok Ensemble.<\/p>\n\n\n\n

Publicaties van zijn hand verschenen in Duitse en Amerikaanse vakbladen, o.a. over de mysterieuze16e<\/sup>-eeuwse Venetiaanse virtuoos Silvestro Ganassi.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Leids Barok Ensemble<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Viool: Wiveka Elion, Corine Flach, Marjolein Hennes, Marceline Loudon, Wibe Moll, Else van Ommen, Anne van Walsum en Ulrike Wiebel
Altviool: Matthieu van Gelderen, Stan van Heijst en Marieke Jas
Cello: Susan Lambrechtsen, Petra de Man
Violone: Ellen de Graaff
Klavecimbel: Marta Leda<\/p>\n\n\n\n

Het Leids Barok Ensemble (ontstaan in 1988) speelt zonder dirigent op darmsnaren met barokstokken lekkere, frisse barok (415 Hz). Op de lessenaar zetten we graag werken van bekende en onbekende componisten (van Castrucci tot J.S. Bach), van vroeg-barok tot vroeg-klassiek (van Biber via C.P.E. Bach tot W.A. Mozart) en soms een \u2018extravagant\u2019 uitstapje (A. P\u00e4rt, Goedhart). Het LBE werkte samen met o.m. Jan Willem de Vriend (viool-dirigent), Lucia Swarts (cello), Franc Polman (viool), Han Tol (blokfluit), Peter de Groot (altus), Nico van der Meel (tenor-dirigent), Alfredo Bernardini (hobo), en vele andere inspirerende barokmusici. Meer dan 100 concerten gaf het LBE in binnen-en buitenland (van Vlieland tot Kloosterzande (Zeeuws-Vlaanderen) en heel veel prachtige kerkjes daar tussenin. Buitenlandse tournees waren er in Belgi\u00eb, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Itali\u00eb, Oostenrijk, Portugal, Spanje en het Verenigd Koninkrijk.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Draagt u het Leids Barok Ensemble een warm hart toe en wilt u ons financieel ondersteunen?
Uw steun wordt zeer op prijs gesteld: NL95INGB0000221798 t.n.v. Leids Barok Ensemble.<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lokhorstkerk Leiden, zondag 17 november om 15:00 uurKerk van Rozendaal (Gld), zondag 24 november om 15:00 uur Johann Sebastiaan Bach: uit Die Kunst der FugeFuga IFuga IIIFuga IX Matthew Locke: Suite nr 3 in F gr.t. uit Consort of Four PartsFantaziaCouranteAyreSarabande Pieter Hellendaal: Concerto grosso opus 3 nr 4 in Es gr.t.Grave sostenutoAlla breveAffetuosoPrestoPastorale Samuel Scheidt: … Lees meer<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_crdt_document":"","footnotes":""},"class_list":["post-1706","page","type-page","status-publish"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hetlbe.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1706","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hetlbe.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hetlbe.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hetlbe.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hetlbe.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1706"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/www.hetlbe.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1706\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1751,"href":"https:\/\/www.hetlbe.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1706\/revisions\/1751"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hetlbe.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1706"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}