Cristofano Malvezzi (1547-1599): Sinfonia ‘La Pellegrina’
4e, 1e en 5e Intermedium
Georg Muffat (1653-1704): Sonata da Camera nr 5 uit ‘Armonico Tributo’ in G-majeur
Allemande Grave – Adagio – Fuga – Adagio – Passacaglia Grave
Antonio Vivaldi (1678 – 1741): twee vioolconcerten uit ‘La Stravaganza’
Op. 4 nr 1 in Bes-Majeur (Allegro – Largo – Allegro)
Op. 4 nr 9 in F-Majeur (Allegro – Largo – Allegro)
pauze
Pietro Antonio Locatelli (1696-1750): Concerto VI ‘Il pianto d’Arianna’ in Es-groot
Andante – Allegro – Adagio – Andante – Allegro – Largo – Largo Andante – Grave – Allegro Largo
Giovanni Benedetto Platti (1697-1763): Concerto grosso X in F-Majeur (naar Corelli’s Sonatas, Op. 5 D-WD 794)
Preludio Adagio, Allegro, Gavotta en Giga
Solist en muzikale leiding: Iris Kengen
Iris Kengen (2000) begon op zesjarige leeftijd met vioollessen in haar geboorteplaats Boxmeer bij Rufus Maas en Koosje van Haeringen. Later zat zij in de jong talent-klas van het Koninklijk Conservatorium in Den Haag (combinatie middelbare school en muziekopleiding). Ook richtte ze daar in 2017 het Viride Kwartet op, waarmee ze vier succesvolle jaren beleefde. In 2019 startte Iris haar bachelor klassiek viool bij Peter Brunt. Via een talentontwikkelingsproject van de Nederlandse Bachvereniging ontmoette ze Shunske Sato. Haar passie voor barokviool werd steeds meer aangewakkerd, en in 2021 maakte ze definitief de overstap naar de Oude Muziek en startte haar bachelor barok viool bij de docenten Shunske Sato en Sayuri Yamagata aan het Conservatorium van Amsterdam. Zij speelde gedurende twee concertseizoenen (2022-2024) als Bach Young Fellow bij de Nederlandse Bachvereniging, volgde masterclasses bij gerenommeerde barokviolisten, zoals Sophie Gent, Enrico Gatti en studeerde nog een half jaar bij Odile Edouard in Lyon.
Na het afronden van de bachelor in de zomer van 2025 heeft ze haar studie voortgezet met een master, waar ze momenteel bij de docenten Emmanuel Resche-Caserta en Antoinette Lohmann studeert.
Iris speelt op een viool van Johann Michael Willer uit 1788, Praag, en met een strijkstok van Andreas Grüter uit 2008, Amsterdam (beide bruikleen van het Nationaal Muziekinstrumenten Fonds).
De barokperiode (circa 1600-1750) is even enerverend als fascinerend. In geen andere episode ontstonden er op hetzelfde moment op tal van plaatsen in Europa zoveel vernieuwingen in de muziekliteratuur. Het LBE speelt een Italiaanse staalkaart hiervan.
Malvezzi was een beroemde Florentijnse organist en componist uit de late renaissance, in de overgangstijd naar de barokstijl. Hij componeerde veel muziek voor de zgn. ‘La Pellegrina intermedii van 1589’, een toneel- en muziekschouwspel in opdracht van de Medici-familie. Op het programma een proeve daarvan.
Muffat komt uit een van origine Schotse familie en werd geboren in Savoye (Italië). Tot zijn 16e kreeg hij een muziekopleiding in Parijs, o.a. bij Lully. Op 25-jarige leeftijd verwierf hij een aanstelling aan het hof van de vorst-aartsbisschop van Salzburg. Drie jaar daarna reisde hij naar Rome en ontmoette er o.m. Corelli en er leerde diens Concerti grossi kennen. In Muffats eigen werken zijn zowel de Italiaanse als de Franse stijl terug te vinden.
Antonio Vivaldi kreeg al snel de bijnaam Il Prete Rosso (“de rode priester”), vermoedelijk vanwege zijn rode haar. Vanaf 1704 hoefde hij niet meer deel te nemen aan de heilige mis, in verband met zijn slechte gezondheid: hij leed aan astma. Zijn aanstelling als violist – hij was een uitstekende violist – in het ‘Pio Ospedale della pietà’ leidde tot een grote productie aan muziekstukken, waaronder vele vioolconcerten. Twee van die concerten uit de reeks ‘La Stravaganza’ staan op ons programma .
Componist en violist Locatelli (ook wel de ‘Paganini van de 18e eeuw’ genoemd) liet zich bij dit concerto inspireren door zowel het klassieke verhaal van Ariadne en Theseus uit Ovidius’ Heroïdes, maar ook door het aloude ‘Lamento d’Arianna’, gecomponeerd door Monteverdi in 1608. ‘Het huilen van Arianna’ verklankt Locatelli in de snikkende golvingen in het openingsdeel, een energiek Allegro dat de lucht even zuivert, om alras weer in het Adagio klanken van treurigheid uit de soloviool te doen opstijgen. En dan schrijft hij iets heel onconventioneels: de twee volgende delen Andante en Allegro worden bijna letterlijk herhaald in een lagere toonsoort. Vol smart is het daarop volgende ‘Largo’, de zachte, droevige melodie wordt tegen het einde onderbroken door korte pauzes, die klinken als gesmoorde snikken. Het Andante Largo en Grave doen denken aan de werken van Corelli, terwijl het Allegro duizelingwekkende, energieke ritmes van Vivaldi weerspiegelt met o.m. een ruige passage voor de laagste strijkers. Het concerto met opnieuw een ‘Largo’, grotendeels in een klaaglijke sfeer. Verschillende onverwachte pauzes onderbreken de melodie in mineur van de solo-viool. Tot het allerlaatste akkoord, dat in Es-majeur is geschreven, alsof de componist zich verplicht voelde om zijn publiek een kort ‘happy end’ te geven.
De Italiaan Platti trok al jong de Alpen over naar Würzburg, waar hij als componist, dirigent, hoboïst en zanger een nieuw solo-concertgenre schiep door de integratie van het solo-instrument in het ensemble (de zgn. Empfindsame-stijl). Evenals de jonge Muffat vond ook hij veel inspiratie bij de concerti grossi van Corelli.
Leids Barok Ensemble
viool: Wiveka Elion, Ard Groot (deels ook op altviool), Marceline Loudon, Wibe Moll, Else van Ommen,
Max-Willem Oosterhuis, Anne van Walsum, Corine Flach-Houtman
altviool: Matthieu van Gelderen, Stan van Heijst, Marieke Jas
cello: Susan Lambrechtsen, Petra de Man
violone: Ellen de Graaff
klavecimbel: Marta Leda
| Leeftijd | 37,5 jaar |
| Thuisbasis | Lokhorstkerk in Leiden |
| Dirigent/Blazers | Geen, behalve als we een groot bezette symfonie van bijv. Mozart spelen |
| Favoriete muziek | Lekkere frisse barok, liefst met een goed verhaal |
| Componisten | onbekend en bekend (van Castrucci tot J.S. Bach), van vroeg-barok tot vroeg-klassiek (van Biber via C.P.E. Bach tot W.A. Mozart) |
| Binnenlandse concerten | van Moddergat (Fr.) tot Kloosterzande (Zeeuws-Vlaanderen) en in heel veel prachtige kerkjes daar tussenin |
| Buitenlandse tournees | in België, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Italië, Oostenrijk, Portugal, Spanje en het Verenigd Koninkrijk. In juli 2026 gaan we op tournee naar Zwitserland. |
| Stokpaardje | Veel plezier bij barokinterpretaties op darmsnaren met barokstokken |
| Samengewerkt met (o.a.) | Ton Koopman en Tini Mathot (dirigent-klavecimbel), Jan Willem de Vriend (viool-dirigent), Lucia Swarts (cello), Franc Polman (viool), Han Tol (blokfluit), Peter de Groot (altus), Nico van der Meel (tenor-dirigent), Alfredo Bernardini (hobo), en vele andere inspirerende barokmusici |
| Website | www.hetlbe.nl |
Website, donaties/sponsoring en verzendlijst
Rond het Leids Barok Ensemble heeft zich een groeiende kring van muziekliefhebbers gevormd, die graag op de hoogte blijven van de activiteiten van het ensemble. Omdat het LBE niet wordt gesubsidieerd, is het (financieel) afhankelijk van sponsoring, donateurs en concertbezoekers.
Meer informatie over het ensemble en mogelijkheden het ensemble (financieel) te steunen, vindt u op de website: www.hetlbe.nl
Bankrekening: NL95INGB0000221798 t.n.v. Leids Barok Ensemble
Wilt u regelmatig informatie ontvangen over onze concerten?
Op onze website kunt u zich aanmelden voor de mailinglist.
Save the date:
LBE-Najaarsconcert met Ton Koopman en Tini Mathot: zaterdag 7 november 2026 in de Marekerk, Leiden.