Parels uit de barok
G. Muffat: Armonico Tributo in g Sonata II (IGM 14)
Grave, Allegro, Grave, Forte e Allegro, Grave, Aria, Grave, Sarabande, Grave, Borea
G.F. Händel: Concerto grosso in g Op. 6 nr. 6 in g (HWV 324)
Allegro ma non troppo, Musette (Larghetto), Allegro, Allegro
Christoph Schaffrath: Concert voor 2 (kist)orgels in a (CSWV C:53)
Poco Allegro, Poco Andante, Allegro
Solisten: Ton Koopman en Tini Mathot
pauze
G.Ph. Telemann: delen uit Ouverture-Suite Burlesque de Quixote (TWV 55:G10)
I. Ouverture (in Franse stijl); II. Onze held wordt wakker en staat op; III. Gevecht met de windmolens;
IV. Diepe liefdeszuchten voor de prinses; V. Sancho Panza wordt in een dekbed omhoog geworpen;
VI. Het paard galoppeert; VII. De ezel van Sancho draaft mee; en VIII. Don Quichot gaat rusten.
W.A. Mozart: Divertimento in F (KV 138)
Allegro, Andante, Presto
We openen met een componist wiens levensloop bijna een programma op zich is: Georg Muffat, geboren in Savoye uit een Schotse familie en opgegroeid in de Elzas, studeerde als jongen in Parijs bij niemand minder dan Jean-Baptiste Lully. Later trok hij naar Italië, waar hij Corelli ontmoette en diens concerti grossi leerde kennen. Terug in Salzburg smeedde hij deze ervaringen samen tot iets nieuws: een bewuste versmelting van de Franse en Italiaanse stijl. De Armonico Tributo, met zijn afwisseling van plechtige Grave-delen en levendige dansvormen als Aria, Sarabande en Borea, is daar een sprekend voorbeeld van.
Georg Friedrich Händel, geboren in hetzelfde jaar als Johann Sebastian Bach maar is afkomstig uit een geheel niet-muzikale familie. Hij groeide in Halle uit tot een orgelwonder. Zijn reis naar Italië bracht hem in contact met Corelli en met vader en zoon Scarlatti. Met Domenico, zijn leeftijdgenoot, streed hij zelfs een improvisatiewedstrijd, die Händel op het orgel won. In dit Concerto grosso, met zijn zangerige Musette als hart van het werk, horen we hoe hij de Italiaanse concertvorm naar Engelse bodem overbracht en tot volle bloei liet komen.
Een minder bekende naam, maar niet minder boeiend: Christoff Schaffrath, klaviervirtuoos aan het hof van Frederik de Grote en later jarenlang klavecinist van diens muzieklievende zuster, prinses Anna Amalia. Zijn muziek staat op een kantelpunt in de tijd, de heldere, contrapuntische orde van de late barok ontmoet er de melodische gratie en emotionele directheid van de opkomende Empfindsamkeit. Dit dubbelconcert, uitgevoerd door Ton Koopman en Tini Mathot, laat die overgang mooi horen.
Na de pauze is het een en al humor: Georg Philipp Telemann, de productiefste componist uit de muziekgeschiedenis, verklankt hier de avonturen van Don Quichot met een ongebreidelde fantasie. Zijn muziek beschrijft hoe de dwalende ridder ontwaakt, ten strijde trekt tegen windmolens, in weemoed zucht om zijn prinses, hoe Sancho Panza in een deken wordt opgegooid, en hoe paard en ezel er samen vandoor galopperen. Telemann kwam als jongen in Halle in contact met de jonge Händel, met wie hij levenslang bevriend bleef; van hem wordt gezegd dat hij, anders dan J.S. Bach, liever het applaus dan de verbazing van zijn publiek zocht. En dat is in deze kleurrijke suite goed te horen.
We besluiten het concert met een blik voorbij de barok: Wolfgang Amadeus Mozart, van kinds af aan al een fenomeen, schreef dit heldere, sprankelende divertimento nog voor zijn twintigste levensjaar. Het vormt een lichtvoetig sluitstuk waarin de barokke helderheid van vorm plaatsmaakt voor de sierlijke eenvoud van de vroege klassieke stijl, de erfgenaam, als het ware, van alles wat hiervoor klonk.
Dit programma vertelt niet alleen het verhaal van vijf afzonderlijke werken, maar toont ook van een netwerk van componisten die elkaar over grenzen en generaties heen inspireerden. Ware parels uit de barok. De werken worden onder leiding van dé hedendaagse barokspecialist Ton Koopman uitgevoerd door het Leids Barok Ensemble.
Ton Koopman
In zijn inmiddels zestigjarige carrière is Ton Koopman, op 2 oktober 1944 geboren in Zwolle, wereldwijd uitgegroeid tot een onomstreden autoriteit op het gebied van de historische uitvoeringspraktijk in het algemeen en het werk van Bach in het bijzonder. Hij is daarmee één van de belangrijkste nog levende pioniers van de historische uitvoeringspraktijk.
Die uitvoeringspraktijk was in de jaren zestig en zeventig van de twintigste eeuw nog een niche binnen de klassieke muziekscene, maar onder andere de oprichting van het Amsterdam Baroque Orchestra door Ton Koopman in 1979 zorgde voor een omslag. Met dit orkest en het in 1992 opgerichte Amsterdam Baroque Choir veranderde Koopman de wijze waarop onder meer zijn grote liefde, de muziek van Johann Sebastian Bach, werd uitgevoerd en beluisterd.
Tini Mathot is geboren in Amsterdam. Ze studeerde piano en klavecimbel aan het Sweelinck Conservatorium in Amsterdam.
Ze werkt als musicus en opnameleidster nauw samen met haar echtgenoot en vroegere docent Ton Koopman. Gezamenlijk treden ze op en brengen ze talrijke bekende én onbekende werken ten gehore. Samen waren Tini Mathot en Ton Koopman met kamermuziekprojecten en concerten te gast in de beroemdste concertzalen van Europa, de Verenigde Staten en Japan; nog steeds is ze met Ton Koopman frequent op de bekende podia in binnen- en buitenland te horen.
Meer op de website van Ton Koopman
Musici in het LBE
viool: Wiveka Elion, Corinne Flach-Houtman, Ard Groot, Marceline Loudon, Wibe Moll, Leendert Nooitgedacht, Else van Ommen, Max-Willem Oosterhuis, Anne van Walsum, Ulrike Wiebel
altviool: Matthieu van Gelderen, Ellen ten Haaf, Stan van Heijst, Marieke Jas
cello: Susan Lambrechtsen, Petra de Man, Marijn Groot
violone: Ellen de Graaff
klavecimbel: Tini Mathot
Het Leids Barok Ensemble in het kort:
Leeftijd 38,5 jaar
Thuisbasis Lokhorstkerk in Leiden
Dirigent/Blazers Geen, behalve als we een groot bezette symfonie van bijv. W.A. Mozart spelen of de Johannes Passion van J.S. Bach
Favoriete muziek Lekkere frisse barok, liefst met een goed verhaal
Componisten onbekend en bekend (van Castrucci tot J.S. Bach), van vroeg-barok tot vroeg-klassiek (van Biber via C.P.E. Bach tot W.A. Mozart)
Concerten in NL: Van Moddergat (Fr.) tot Kloosterzande (Zeeuws-Vlaanderen), Vlieland en Oostkapelle, Vessem en Rozendaal en in heel veel prachtige kerkjes daar tussenin
Buitenlandse tournees: o.a. België, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Italië, Oostenrijk, Portugal, Spanje en
het Verenigd Koninkrijk
Stokpaardje Veel plezier bij barokinterpretaties op darmsnaren met barokstokken
Samengewerkt met: (o.a.) Ton Koopman en Tini Mathot (dirigent-klavecimbel), Jan Willem de Vriend (viool-dirigent), Lucia Swarts (cello), Franc Polman (viool), Han Tol (blokfluit), Peter de Groot (altus), Nico van der Meel (tenor-dirigent), Alfredo Bernardini (hobo), Jonas Krebs (viool), Xander Baker (cello & gamba) en vele andere inspirerende barokmusici
Website www.hetlbe.nl
Website, donaties/sponsoring en verzendlijst
Het Leids Barok Ensemble repeteert al meer dan 35 jaar in het Dorpscentrum Oegstgeest (voorheen kerkelijk centrum). We spelen barokmuziek met ca. 14 strijkers (violen, altviolen, cello’s en violone) en een klavecimbel. Zonder dirigent, op darmsnaren en (kopieën) van barokinstrumenten. De barokperiode (ca. 1600-1750) is even enerverend als fascinerend. In geen andere episode ontstonden er op hetzelfde moment op tal van plaatsen in Europa zoveel vernieuwingen in de muziekliteratuur.
Rond het Leids Barok Ensemble heeft zich een groeiende kring van muziekliefhebbers gevormd, die graag op de hoogte blijven van de activiteiten van het ensemble. Omdat het LBE niet wordt gesubsidieerd, is het (financieel) afhankelijk van sponsoring, donateurs en concertbezoekers.
Meer informatie over het ensemble en mogelijkheden het ensemble (financieel) te steunen, vindt u op de website: www.hetlbe.nl
Bankrekening: NL95INGB0000221798 t.n.v. Leids Barok Ensemble
Wilt u regelmatig informatie ontvangen over onze concerten? Op onze website kunt u zich aanmelden voor de mailinglist.